Fair play là gì mà khi phát sinh tranh cãi trong bóng đá, người ta lại nhắc đến thuật ngữ này. Trong một môn thể thao mà áp lực thành tích luôn đè nặng, chơi đẹp đôi khi còn khó khăn cho các cầu thủ hơn cả ghi bàn. Cùng yeubongda.net tìm hiểu rõ hơn về khái niệm này ở bài viết bên dưới.
Fair play là gì?
Fair play là gì trong bóng đá? Có thể hiểu đơn giản đó là chơi đúng luật, cư xử đúng mực và tôn trọng tất các các quyết định của trọng tài, huấn luyện viên trên sân. Cầu thủ chơi fair play sẽ không tìm cách lách luật để gian lận, không tiểu xảo và luôn sẵn sàng chấp nhận kết quả thắng thua.
Fair play không phải là khái niệm xa lạ trên sân cỏ, tuy nhiên với các trận căng thẳng, bên nào cũng muốn có thành tích thì yếu tố này thường bị đánh giá thấp. Khi bị áp lực dư luận và thành tích, nhiều cầu thủ sẵn sàng bỏ ranh giới chơi đẹp để lấy lợi thế. Do đó câu hỏi fair play là gì luôn được nhắc lại mỗi khi bóng đá vướng vào tranh cãi.
FIFA bắt đầu nhấn mạnh tinh thần fair play từ đầu thập niên 1990. Thời điểm đó bóng đá dần biến chất khi chịu tác động của tiền bạc, truyền thông và thành tích. Hiện nay tinh thần này được đưa vào luật thi đấu và hệ thống xếp hạng chính thức ở các mùa giải quy mô lớn.
Chơi fair play thế nào trên sân cỏ?
Fair play không phải thực hiện các hành động to lớn, đơn giản chỉ là các chi tiết nhỏ khi trận đấu diễn ra. Trước hết là cách cầu thủ vào bóng, dù quyết liệt nhưng nếu cố tình tình chơi rắn, vào bóng bằng gầm giày hay từ phía sau luôn bị xem là thiếu fair play.
Thái độ với trọng tài cũng thể hiện rõ cầu thủ có chơi đẹp hay không. Việc không đồng ý với quyết định là hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên nếu buông lời xúc phạm, phản ứng gay gắt hoặc thậm chí tác động vật lý là không thể chấp nhận.
Ngoài ra, fair play còn nằm ở cách cầu thủ đối xử với nhau. Chẳng hạn như trả bóng khi đối phương gặp chấn thương, không lợi dụng các tình huống nhạy cảm để ghi bàn, chủ động nhận lỗi khi phạm luật… Tất cả đều là hình ảnh quen thuộc để tạo nên cầu thủ chơi bóng đẹp. Chính hành động như vậy giúp người xem hiểu fair play là gì một cách trực quan nhất.
Hành vi bị xem là không fair play
Ngược lại, bóng đá cũng có không ít trường hợp đi ngược lại hoàn toàn với tinh thần fair play. Thường gặp nhất là “ăn vạ” để kiếm quả phạt đền hoặc phạt nguy hiểm. Trong bóng đá chuyên nghiệp, hành vi này dễ dàng bị người hâm mộ phát hiện và chỉ trích nặng nề. Ngoài ra còn có:
- Câu giờ có chủ đích khi đội nhà dẫn trước tỷ số.
- Phạm lỗi liên tục để cản nhịp tấn công của đối thủ vào khung thành.
- Khiêu khích, gây hấn bằng lời nói hoặc hành động.
- Phản ứng thái quá với thẻ phạt hoặc phán quyết của trọng tài.
- Gian lận trong các tình huống cố định hoặc chơi bóng bằng tay.
Hành vi này có thể tác dụng ngay tức thời, nhưng lâu dài sẽ làm xấu hình ảnh của cầu thủ và giải đấu. Sau các trận đấu lớn, chủ đề fair play là gì luôn được nhắc đến rầm rộ với các ý kiến trái chiều.
Luật fair play và cách FIFA áp dụng
Để kiểm soát được hành vi thi đấu thể thao, FIFA đưa ra hệ thống tính điểm fair play tại các giải đấu lớn như World Cup. Trong đó cách tính điểm được tổ chức này công bố rõ ràng, có ảnh hưởng tới thứ hạng cuối cùng:
- Thẻ vàng – 1 điểm.
- Thẻ đỏ gián tiếp – 3 điểm.
- Thẻ đỏ trực tiếp – 4 điểm.
- Thẻ vàng kèm đỏ trực tiếp – 5 điểm.
Khi các đội bằng điểm và hiệu số, chỉ số fair play sẽ được dùng để phân định thứ hạng. Tại World Cup 2018, Nhật Bản được tiến vào vòng 1/8 nhờ vào số thẻ phạt ít hơn. Trong trường hợp này fair play là gì trở thành cứu tinh, giúp đội bóng tiến sâu hơn.
Fair play được đặt cao hơn thắng – thua
Thế giới bóng đá từng có không ít khoảnh khắc fair play được đặt lên trên kết quả.
Ví dụ như Miroslav Klose từng chủ động báo trọng tài rằng anh ghi bàn bằng tay, dù bàn thắng đó có thể giúp đội nhà có lợi thế hơn. Hay Paolo Di Canio cũng từ chối bàn thắng khi thủ môn đối phương chấn thương nặng.
Mặc dù hành động không mang về thêm thành tích, danh hiệu nhưng khiến fan hâm mộ cực kỳ cảm động, để lại dấu ấn tốt đẹp trong lịch sử môn túc cầu. Chỉ khi có tình huống mấu chốt, người ta mới hiểu rõ fair play là gì và thực sự có ý nghĩa ra sao.
Kết luận
Fair play là gì không phải là khẩu hiệu, cũng không phải luật chơi, đó là cách bản thân mỗi cầu thủ định hình cách chơi của bản thân. Mặc dù chiến thắng rất tốt và đáng tự hào nhưng khi bạn chơi đẹp sẽ còn nhận được nhiều tình cảm từ đồng nghiệp, người hâm mộ hơn.